10 tuổi: Vu Lan là thênh thang trải dài đường đi với ông ngoại lên chùa, khi hai ông cháu quay về nhà thì ướt nhẹp người. Đó là chiếc bông hồng đỏ tươi gắn trên ngực. Tự hào khi còn có mẹ. Ngồi phía sau xe, tôi ôm chặt bụng ông ngoại và còn tròn xoe ngạc nhiên hỏi rằng: “Ủa sao bông hồng của ông ngoại là màu trắng vậy?”

11 tuổi: Ông ngoại không còn nữa, Vu Lan trong kí ức là lần đi chùa cùng ba mẹ, vẫn là câu hỏi: “Sao bông của mẹ lại màu trắng?” mà bông hồng của ba lại màu đỏ. Lúc ấy, tôi vẫn rất vui trên ngực con là bông hoa hồng đỏ thắm. Đó là những lúc đi chùa, được mẹ nắm tay dắt vào sảnh chánh điện, lon ton chạy theo và dõi theo mẹ và vẫn không quên cầu xin Đức Phật cho con học giỏi, gia đình hạnh phúc và ba mẹ mạnh khỏe.

12 tuổi: Gia đình không còn là một mái ấm chung. Vu Lan đi chùa cùng mẹ. Chỉ nhớ lần đó mẹ đã khóc ở chùa, vì mẹ nhớ ông ngoại, nhớ bà ngoại. Con cũng nhớ ông bà ngoại. Bông hồng trên áo con nhắc nhở, phải biết trân trọng, thương yêu mẹ. Vu Lan với con không phải chỉ là một ngày mà nó là quãng đời còn lại mẹ ạ!

13 tuổi – 17 tuổi: Vu Lan đi chùa cùng mẹ, đi chùa cùng  bạn Thùy, đi chùa chỉ để cầu xin cho mẹ con khỏe mạnh. Vu Lan vẫn là hình ảnh chiếc bông hồng cài áo. Chiếc bông hồng như lời bài hát nhẹ nhàng nhưng sâu lắng.

18 tuổi: Lần đầu tiên Vu Lan không có mẹ, con một mình lên chùa lang thang. Cảm giác vẫn là bông hồng cài áo nhưng sao thấy vắng vẻ và cô đơn lắm mẹ ạ. Con cũng chỉ mong mẹ có sức khỏe mà thôi và chỉ mong ở cạnh mẹ mà thôi.

19 tuổi: Đi chùa với bạn Huyền Trang, người bạn từng rất thân, ngồi trong chánh điện nghe kể câu chuyện về Đức Thánh Tôn và người mẹ. Hiểu hơn vì sao xương đàn bà thường đen và nhẹ hơn xương đàn ông vì đàn bà phải mang thai và sinh con vướng máu nên chết đi phải màu đen... Tôi từng khóc nức nở giữa chùa, đó là những cảm xúc dâng trào, những điều không biết phải nói như thế nào với mẹ. Tôi đã sợ, sợ lắm trên áo không còn là bông hồng nữa...

20 tuổi:  Vu Lan là lần đi chùa trưa với bạn Thủy Tiên và về nhà xong lại bị sốt, bị ngộ độc giữa núi bài vở đầu năm. Lần đó, Vu Lan với tôi là chiếc giường bệnh cô đơn. Thấy nhớ lần bị bệnh mẹ ngồi bên cạnh chăm lo, nhớ lại những khi ở cạnh mẹ trong mâm cơm. Lại thấy tủi thân và nước mắt cứ chảy. Đặt câu hỏi: Khi nào nước mắt ngừng rơi? Có lẽ khi nhắm mắt xuôi tay...

21 tuổi: Vu Lan năm nay, không một người bạn cùng đi. Tôi vẫn có thói quen đi chùa. Ghé chùa Xá Lợi một mình. Gặp một em nhỏ đeo cho mình bông hồng đỏ trên ngực với câu nói: Chú ơi, chú đeo hoa hồng đỏ là còn mẹ, còn con chỉ đeo hồng trắng, mẹ con mất rồi. Chợt thấy khóe mắt cay cay, đỏ hoe...

Không có những người bạn Huyền Trang, không có bạn Thủy Tiên, không có vợ có chồng bạn sẽ có những người khác thay thế. Nhưng trên cuộc đời này. Bạn chỉ có một mẹ, một cha và một gia đình...

Nước mắt ơi, ngừng rơi trên mắt mẹ tôi đi mà!

HUỲNH LƯU ĐỨC TOÀN